Naga morsarang, ook sahan genoemd, is een houder die de Batak in Noord-Sumatra gebruikten voor kruiden en bereidingen. De houder is gemaakt van waterbuffelhoorn.
Beschrijving
Naga morsarang behoren tot de houders waarin datu mengsels bewaarden waaraan bovennatuurlijke kracht werd toegeschreven. Grote exemplaren kunnen 52 cm lang en 26 cm breed zijn. Ze dragen ingewikkelde ingekerfde patronen. De punt van de hoorn kan tot een zittende man of meerdere figuren zijn gesneden.
De opening wordt afgesloten door een houten dop met een singa. Daarnaast kunnen figuren zoals Boraspati ni Tano en menselijke ruiters voorkomen. Die mensen worden uiteenlopend geïnterpreteerd: als datu, eigenaar, vroegere specialist of eigenaar, of als mythologische personages.
Soms is binnen de uitgeholde hoorn een hagedis aangebracht die de aardgodheid Boraspati ni Tano voorstelt.
Rituele mengsels
Binnen het beschreven Batak-geloof konden overledenen het lot van levenden beïnvloeden. Datu bemiddelden bij rituelen en offers tussen mensen en bovennatuurlijke krachten. Ze gebruikten pustaha-boeken met onder meer kennis over verschillende bereidingen. Naga morsarang dienden om zulke mengsels te bewaren.
Een voorbeeld is pagar, een middel waaraan een beschermende werking tegen kwaad werd toegeschreven. De bereiding was aan geschikte dagen gebonden. De ingrediënten waren meestal plantaardig, maar konden volgens overgeleverde beschrijvingen ook een kippenkop, ingewanden en veren omvatten. Ze werden verzameld op heilige plaatsen, sombaon genoemd. Het proces kon dagen of weken duren. De ingrediënten werden gekookt en fijngemaakt tot een pasta voor bewaring in de houder.
Vergelijkbare houders
Bij de Karo worden verwante houders perminaken, parminaken of guri-guri genoemd. Behalve hoorn konden bamboe, kalebas of ingevoerde Chinese vaten uit de Ming-periode worden gebruikt. Ook hier komt een houten afsluiting met een singa en één of meer ruiters voor.
Lees over singa in de Toba-Batak-kunst voor de beschermende beeldtaal en het onderscheid tussen zichtbare vorm, interpretatie en herkomstgegevens.